Is koffie gezond? De feiten en fabels op een rijtje

Inhoudsopgave

Koffie, mijn favoriete drankje na wijn en water :-). In deze blog geef ik dan ook vraag of de volgende vraag: Is koffie gezond? Of is koffie ongezond?

Als je gezond eet, leeft en sport, zijn koffie en thee zonder suiker naast water ongeveer het enige drankje wat je nog guilt free kunt drinken. 

Maar zowel thee met caffeïne als koffie worden gehuld in mysterie. De een zweert bij de gezondheidsvoordelen van koffie en caffeïne terwijl de ander deze drank vermijdt als de pest. 

Wij, grootgebruikers van koffie, zitten in team JA! Is dit terecht? Of zouden we echt minder koffie moeten drinken. Welke soorten koffie zijn er. Wat zijn de feiten en fabels? Ik zoek het uit. 

We beginnen met de rijke geschiedenis van koffie. Liever meteen naar de werking ervan? Skip dan de eerste drie alinea’s.

En, we sluiten af met een leuk koffie-nieuwtje.

Geschiedenis over koffie

Het gebruik van koffie gaat terug tot de elfde eeuw. Toen werd koffie voor het eerst vanuit het land van herkomst Ethiopië in Arabië geïmporteerd. De Perzen waren de eersten die de stimulerende werking van deze nieuwe drank ontdekten. Ze noemden het de Arabische wijn omdat echte wijn strikt verboden was voor moslims. Het woord “koffie” is afkomstig van het Oud-Arabische “qahwah”.

In de tweede helft van de vijftiende eeuw werd koffie via Mekka en Medina in het Koninkrijk Arabië geïntroduceerd, waarna in het jaar 1510 Caïro volgde.

In de eerste helft van de zestiende eeuw bereikte het Osmaanse Rijk zijn hoogtepunt. Koffie ging een steeds grotere rol spelen in Arabië, Klein-Azië, Syrië, Egypte en Zuidoost-Europa. De eerste koffiehuizen openden hun deuren in Damascus en Aleppo in 1530 en 1532.

Er bestaan verschillende legenden en verhalen over de ontdekking van de verkwikkende werking van koffie. Een van de oudste brengt ons naar een jonge geitenhoeder in Ethiopië, rond het jaar 850. Hij had gemerkt dat zijn geiten na het eten van een bepaald soort bes heel veel energie kregen.

Monniken proefden de vrucht. Zij waren echter zo teleurgesteld in de bittere smaak dat ze de vrucht in het vuur gooiden. Het duurde niet lang of een heerlijk aroma steeg op naar hun neus. Uitgedaagd door de fijne geur gingen de Monniken experimenteren met de geroosterde koffieboon. Ze zagen het als een geschenk van God omdat het hen hielp de halve nacht wakker te blijven.

Koffie in Europa

In 1615 brachten kooplieden uit Venetië de eerste zakken koffie naar West-Europa. 

Al snel werd koffie een favoriete drank en al gauw sprongen in heel Europa de koffiehuizen als paddenstoelen uit de grond.

Toen de Turken in 1683 gedwongen werden het beleg van Wenen te staken, lieten zij daar 500 zakken koffie achter. Een ondernemende Poolse zakenman opende daarmee het eerste koffiehuis van de stad.

De verspreiding van de drank ging gepaard met een enorme groei van de koffieteelt. Eind zeventiende eeuw slaagde men er al in koffiebomen in kassen te kweken. Een van deze planten werd in 1714 als geschenk naar Lodewijk XIV in Parijs gezonden. Naar verluidt is deze plant de voorouder van miljoenen koffiebomen.

Huidige koffie export

In het begin van de twintigste eeuw was Brazilië de grootste koffieproducent ter wereld. Tegenwoordig wordt bijna alle koffie vervaardigd in Midden-Amerika, Brazilië en de tropische delen van Zuid-Amerika. De wereldproductie van koffie bereikt ongeveer 150 miljoen zakken per jaar, waarbij Brazilië meer dan 1/3 van de productie op de eerste plaats komt.

Soorten koffiebonen

Hierboven staan al een aantal landen genoemd die koffiebonen produceren. Maar de meeste mensen weten dat er naast land van herkomst, ook nog verschillende soorten zijn. Maar, hoe zit dit? Wat is het verschil?

Eigenlijk zijn er twee soorten bonen van belang: 

  • Arabica koffiebonen. 75/80% van de wereldproductie
    De arabica koffieplanten groeien idealiter op grotere hoogte, 1.300-1.500 meter, bij temperaturen tussen 15-24 graden Celcius, liefst in de lichte schaduw. Brazilië is de grootste producent van arabicabonen
  • Robusta koffiebonen. 25% van de wereldproductie
    De robusta koffieplanten groeien ook op lagere hoogte, 0-800 meter, bij temperaturen tussen  18-36 graden Celcius. Vietnam is de grootste producten van robustabonen.
    De Robusta koffiebonen zijn kleiner en bevatten meer caffeïne. Daarnaast zij ze iets gronderiger en bitterder van smaak en bevatten minder suiker. 
  • Caffeinevrije bonen.  Koffiebonen bevatten van nature cafeïne. Om te komen tot cafeïnevrije koffie moeten de bonen gedecafeïneerd worden. De cafeïne wordt uit koffie gehaald door een bepaalde procedure dat gebaseerd is op het weken van koffiebonen in water waardoor de cafeïne oplost.

Koffiesmaken

We weten nu dat er niet alleen verschillende soorten koffiebonen zijn, maar ook verschillende landen van herkomst. Elk land of regio geeft zijn koffieboon een eigen smaak. Ik ga ze hier kort omschrijven. Ik ben zelf geen enorme koffiekenner dus ik ontleen mijn kennis aan mijn vriend Gerben van Tomeij koffie (hierover later meer).

Zuid-Amerika. Hieronder vallen Brazilie, Colombia en Peru. De koffieboon is zacht van smaak en heeft een caramelachtige zoetigheid en is tegelijkertijd nootachtig. Gesteld wordt, dat de koffie uit Brazilië langer blijft hangen en een iets meer pinda-achtige smaak heeft. 

Ethiopië. Ethiopie heeft meer dan duizend verschillende soorten koffiebonen. De smaak van de koffie hangt in dit geval erg af van de manier waarop de koffie verwerkt is. De eerste manier wordt de droge methode genoemd, waarbij de koffiebessen in de zon drogen en pas daarna van het vruchtvlees ontdaan worden. Bij de natte methode gaan de koffiebessen door een spoelsysteem waarin het vruchtvlees wordt geweekt en op deze manier van de koffieboon ontdaan worden.

De smaakeigenschappen van gewassen en ongewassen koffie verschillen erg veel van elkaar, en kan als volgt gedefinieerd worden:

  • Gewassen koffie: een lichte smaak van bloemen, gecombineerd met de theesmaken zoals jasmijn en/of limoengroen.
  • Ongewassen koffie: heeft een iets stroperige body, en is fruitig, intense en wijnachtig van smaak.

Kenia. Omdat de koffie hier groeit in de volle zon geeft ook dit weer een andere smaakbeleving aan de koffie. De koffie heeft een harde smaak, met een klein bittertje én ook ietwat zuur.

Indonesië. Indonesië bestaat uit meer dan 17.000 eilanden en er is dus ook hier weer een hoop variatie mogelijk. Een groot deel van de Robusta koffie komt uit Indonesië. De koffiebonen zijn het beste als ze donker geroosterd worden. De smaak is hartig en kruidachtig met een relatief lange nasmaak.

Verder is het van belang te weten of er voor jou kopje koffie 1 of meerdere soorten koffie worden gemalen. Heb je te maken hebt een single koffie of een melange? (ook wel ‘blend’ genoemd) Het verschil is dat  een single-origin koffie bestaat uit 1 soort boon, met een erg uitgesproken/extreme smaak die voor weinig mensen is weggelegd.

Een melange is qua smaak spannender! Omdat hier is gezocht naar de perfecte smaak door samenstelling van bonensoorten! Een goede melange bevat  3 tot 5 koffiesoorten, deze soorten zal de fijnproever kunnen herkennen. Gevaar hiervan is dat de ‘kiloknallers’ met  15-20 soorten melangeren! Alles wordt door elkaar gemengd om de prijs te drukken en de smaak hetzelfde te houden (vlak). De echte koffielover gaat met deze koffie liever even in een hoekje zitten huilen. 

Is Caffeïne nu slecht of juist niet?

Bij het voedingscentrum staat het volgende beschreven over Caffeine: “Cafeïne kan acuut de bloeddruk verhogen. Op de lange termijn verhoogt cafeïne de bloeddruk niet. Een inname van cafeïne van 400 milligram/dag of minder, wat neerkomt op ongeveer 4 kopjes koffie, heeft geen of mogelijk een positief effect op de gezondheid van hart en bloedvaten. Cafeïne levert in die hoeveelheden geen risico op kanker.”

Er zijn verschillende onderzoeken gedaan naar de schadelijke werking van Caffeïne. Bij de dagelijkse dosis zoals hierboven benoemd, zijn er geen nadelige gezondheidseffecten. Ook bij een hogere dosis zijn geen effecten gevonden. 

Werken en vééél koffie driken. Herkenbaar? 😉

Wel is er gevonden dat niet iedereen de zelfde resistentie heeft voor Caffeïne. Dat betekent dat iedereen anders op koffie reageert. Ikzelf bijvoorbeeld, kan gerust om half tien nog koffie drinken en dan naar bed gaan, terwijl iemand anders 3 uur wakker ligt. 

Wat dus de bovengrens is, is voor iedereen anders en zal je zelf moeten aanvoelen. 

Caffeïne(koffie) als sportdrank?

Omdat Caffeine op korte termijn de bloeddruk verhoogt, wordt deze veel toegevoegd aan pre-workout drankjes. Je kunt ook zelf voor je training een kop sterke koffie drinken. Ikzelf neem altijd een sterke espresso voor de training 🙂 45 minuten van tevoren schijnt het beste effect te hebben. 

Is Caffeïne vochtafdrijvend?

Bij het Voedingscentrum staat het volgende: “Vaak wordt gedacht dat dranken met cafeïne vochtafdrijvend werken. Dat is niet zo. Het lichaam verliest niet meer vocht door het drinken van bijvoorbeeld koffie. Cafeïne zorgt er alleen voor dat het vocht het lichaam sneller verlaat, doordat het de nieren stimuleert” 

Wat ze hiermee bedoelen is dat je sneller gaat plassen, maar niet per se meer. Je drijft je normale hoeveelheid dus eerder uit, maar niet extra vocht. 

Een extra glas water na je koffie is dus prima, maar niet noodzakelijk. 

Goed nieuws voor de koffielovers

Jullie weten dat ik voorafgaande aan de opening van de Loft een enorme zoektocht heb gehad naar de perfecte koffiesoort voor in ons Jura apparaat. Want, wij willen jullie verwennen met goede koffie. Zeker aangezien dat het enige is wat je naast water en thee nog guilt free mag drinken. 

Deze heb ik gevonden en daar is het afgelopen jaar gretig gebruik van gemaakt. 

Maar de zoektocht naar verbetering stopt nooit…

Nu wil het dat barista en vriend Gerben zijn eigen exclusieve koffiemerk is begonnen. Ik bestelde een proefpakket en was direct verkocht. Dít is dat extra stapje wat wij zoeken voor in de Loft.

We gingen in gesprek en kwamen tot een deal!

Dus kan ik jullie met trots vertellen dat wij per 1 september een partner in koffie hebben gevonden. Wij hebben gekozen voor de Casa, omdat deze de perfecte samenstelling is voor een Lungo, de meest gedronken koffie in de Loft. Maar er zijn nog twee andere soorten bonen, die misschien beter zijn voor jouw apparaat. 

Daarom mag ik de bloglezers 15% korting geven op het proefpakket! Gebruik de code KoffieHeroes en probeer de Tomeij Koffie smaken, Casa, Villa en Palazzo in 1 pakket. Hoe leuk is dat? (geldig tot 30-10-2020 en dus alleen op het proefpakket)

Leden van Common Heroes krijgen straks sowieso een standaard korting bij Tomeij Koffie, maar hierover later meer! 

Wil je dit artikel delen?
Share on facebook
Deel op Facebook
Share on twitter
Deel op Twitter
Share on linkedin
Deel op LinkedIn
Share on pinterest
Deel op Pinterest
Share on whatsapp
Deel via WhatsApp
Share on email
Deel via e-mail

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Energieker aan je dag beginnen?

Download dan ons gratis thuisschema

Thuisschema