Gevarieerd eten? Eet seizoensgebonden!

Inhoudsopgave

Vroeger at je wat er in je achtertuin (of dat van de buurman) stond. En heel vroeger at je datgene wat je bij elkaar kon verzamelen, sprokkelen en jagen. Gevarieerd eten ging dan ook vaak samen met seizoensgebonden producten.

Tegenwoordig eet je ieder moment van het jaar datgene waar je zin in hebt. Want met de komst van de supermarkten en de internationale handel kwam er een einde aan met de seizoenen mee eten. 

ā€œHet maakt me niet uit wat het kost, als ik frambozen wil neem ik frambozenā€ hoor ik vaak. Zonde. Want het is niet alleen slecht voor je portemonnee, maar ook voor het milieu. Want welke reis hebben die frambozen af moeten leggen voordat ze (vrij smaakloos) in je koelkast liggen. 

Het afgelopen jaar ben ik me meer gaan verdiepen in eten in het seizoen. En dat heeft een rede. Steeds meer mensen hebben darmklachten. De huisartsen worden platgelopen met vage klachten en na onderzoek krijgen veel mensen de stempel PDS (prikkelbaar darmsyndroom). Toch gek. Waar komt dat door? Ja, we eten steeds vaker verkeerd en ongezond en ook stress speelt een belangrijke factor in een goede werking van je darmen. 

Maar ik hoorde nog een nieuw geluid. Namelijk dat het schadelijk is voor je darmen om het hele jaar de zelfde producten te eten. Door met de seizoenen mee te eten geef je je lichaam precies datgene wat het nodig heeft. 

Is het waar, wat is er over bekend en welke seizoenen brengen welke producten met zich mee? 

PDS

De maag lever darmstichting zegt: 

ā€œBij PDS maakt de darm te veel of juist te weinig bewegingen. Te veel bewegingen noemen we ook wel spasmen of verkrampingen. Bij ruim 60% van de mensen met PDS zijn de zenuwen in de darmwand extra gevoelig. Deze zenuwen reageren met name op rek of uitzetten van de darmwand. De overgevoeligheid veroorzaakt de typische klachten van PDS. PDS wordt daarom ook wel prikkelbare of overgevoelige darm genoemd.ā€ 

PDS is dus een verstoring van de darmfunctie en kenmerkt zich door buikpijn, buikkrampen, diarree, opgezette buik of verstopping. 

Huidig voedingspatroon

We eten ons ziek. We eten te veel suiker, te veel granen, te veel zuivel, te weinig groente, te weinig fruit. En we eten sowieso te vaak op een dag. Onze darmen krijgen zelden nog rust om te herstellen. 

En dan hebben we nog stress wat een belangrijke rol speelt op onze hormoonhuishouding en darmflora. 

Een gezonde darmflora hoort een grote diversiteit te hebben. Helaas eten we tegenwoordig steeds eenzijdiger, waardoor we de biodiversiteit uit balans brengen. Want, zoals alles in het lichaam geldt, dat wanneer je het te weinig (of niet) gebruikt, je het verliest. Met soms grote gevolgen. 

Onderzoek

Ik duik de data in en vind 2 grote onderzoeken naar de afnemende biodiversiteit. 

Het eerste onderzoek is uitgevoegd door het UMCG. Ze onderzochten de gezondheid van 165 duizend Nderlanders. Ze hebben data verzameld over dieet, medicijngebruik en leefstijl. 

Hieruit kwam 60 dieetfacturen naar voren die welliswaar kleine, maar significante invloed hebben op de kwaliteit van de darmen. 

Welke producten hadden een negatief effect op de macrobiotische diversiteit van de darmen: 

  • calorierijk eten
  • veel snacken
  • volle melk

Positief effect werd ook gemeten, het sterkst naar voren kwamen: 

  • Rode wijn
  • koffie
  • thee
  • karnemelk
  • yoghurt 

En medicatie heeft een grote invloed op de darmen. Maagzuurremmers en antibiotica kwamen sterk naar voren. Maar ook laxeermiddel, statines, antidepressiva, vrouwelijke hormonen (de pil?) en metformine.

Het begint al bij de geboorte

Medicatie is een duidelijke verstoorder van de juiste darmflora. Martin Blaser, deed in Amerika onderzoek naar de toenemende aantal keizersnede geboortes en de afname van de biodiversiteit in de darmen. Voor de geboorte veranderd de samenstelling van bacteriĆ«n in de vagina, vanaf het moment van geboorte begint de baby dan met opbouw van een eigen immuunsysteem. Bekend zijn ook wel de onderzoeken waarbij ze kinderen met veel klachten een poepbacterie toedienen van een gezond kind. 

Een toenemend gebruik van antibiotica bij kleine kinderen zorgt ook voor een slechtere darmwerking. (let op: ik zeg hiermee niet dat je dit niet moet gebruiken. Als je kind echt ziek is, mogen we heel dankbaar zijn dat het er is. Maar wees er wel spaarzaam mee) 

Overigens is er in Vlaandenderen het grote ā€œVlaams Darmonderzoekā€ gedaan, hier kwam dit niet uit naar voren. 

Met bovenstaande is slechts 7% van de ā€œverstoringenā€ verklaard. En blijft er dus nog een hele boel over. 

Wat verstaan we onder darmflora

Maag lever darmstichting zegt ā€œIn de dikke darm leven grote hoeveelheden darmbacteriĆ«n. Deze darmbacteriĆ«n worden grofweg ingedeeld in twee groepen: nuttige en schadelijke darmbacteriĆ«n. Samen heten ze de darmflora. Bij een gezonde darmflora zijn de nuttige en schadelijke darmbacteriĆ«n met elkaar in evenwicht. Dit betekent dat de hele darmwand ā€˜bezetā€™ is met bacteriĆ«n, en dat er voldoende nuttige bacteriĆ«n zijn. De schadelijke bacteriĆ«n kunnen zichzelf in die situatie niet vermenigvuldigen, en daarom geen klachten veroorzaken.

Als de darmflora verstoord raakt, ontstaan er lege plekken op de darmwand. De schadelijke bacteriĆ«n krijgen dan de kans om zich te vermenigvuldigen. Wanneer schadelijke bacteriĆ«n de overhand krijgen, kunnen (darm)klachten ontstaan, zoals diarree of verstopping.ā€

Hoe verbeter je je darmflora?

  1. Vermijd suiker
    Schimmels en bacteriĆ«n groeien snel door suiker. 
  2. Voorkom stress
    De aanwezigheid van cortisol heeft invloed op je darmen. Slaap voldoende, probeer te mediteren als het druk is. 
  3. Eet gefermenteerde producten
    Door het fermentatieproces ontstaan veel verschillende gezonde bacterien. Deze kunnen bijdragen aan het herstellen van de spijsvertering. Denk aan kombucha, kefir maar ook yoghurt is een gefermenteerd product. 
  4. Vermijd alle vormen van medicatie (indien mogelijk)
  5. Eet veel groente en fruit.
    Door de hoge hoeveelheden wateroplosbare vezels dragen ze bij aan een goede darmflora. Vooral asperges, banaan, prei, artisjok, aardperen bevatten veel inuline, een natuurlijke prebioticum.
  6. Varieer
    Er bestaan honderden soorten darmbacterien, allemaal met hun eigen werking en allemaal reageren ze op andere porducten. Zoals eerder vermeld, raken bepaalde bacteriĆ«n inactief als je ze niet af en toe prikkelt. Hoe meer gevarieerd eten, hoe meer diversiteit voor je darmen. 

Gevarieerd eten

Laten we nu eindelijk eens doorgaan op dat laatste punt (en eigenlijk het onderwerp van de blog). Namelijk ā€œGevarieerd etenā€.

Ons lichaam doet het goed op gevarieerd eten. Variatie tussen zitten en staan, slapen en wakker zijn, eten en niet eten. Maar ook de variatie in producten. In de zomer lekker wat meer fruitsuikers en dus energie vanuit de aardbeien, frambozen en ander fruit. Om lekker actief te zijn buiten. En in de winter juist voedzamere, zetmeelrijke producten zoals aardappelen, pompoenen en gefermenteerde producten. 

Ze zeggen dat datgene wat de natuur je ā€œaanbiedtā€ die periode ook een extra functie heeft. Bijvoorbeeld: 

In de herfst zien we ontzettend veel paddestoelen. Wist je dat paddestoelen antiviraal zijn? En in welke periode krijgen we veel verkoudheid- en griepklachten? Juist, in oktober. 

Eten in de seizoenen van de natuur, zorgt dat je je lichaam in het juiste ritme blijft voeden. 

Gevarieerd eten: welke producten in welk seizoen

Voor de practische mensen onder ons, een maandoverzicht

Januari: Prei, bloemkool, boerenkool, wortels, pastinaak, bieten, spruiten en wortelen. 

Februari: Boerenkool en prei, postelein, aardperen

Maart: Prei, raapstelen, schorseneren.

April: Witte asperges, rabarber, prei, aardperen, 

Mei: Blauwe bes, andijvie, spinazie, kropsla, peultjes.

Juni: Nieuwe aardappelen, doperwten, tuibonen, aardbeien, broccoli, bloemkool, Blauwe bes, andijvie, spinazie, kropsla, peultjes, rucola, kruisbes, kersen, 

Juli: Venkel, sperziebonen, kersen, rode bessen en ander rood fruit, bloemkool, broccoli, spinazie, peultjes, tuinbonen, erwten, bleekselderij

Augustus: appels, peren, pruimen, winterwortel, bramen, pompoenen, rood fruit, bloemkool, broccoli, spinazie, peultjes, tuinbonen, erwten, bleekselderij

September: spruitjes, stoofperen, boerenkool, peren, appels, aardbeien, bessen, bramen, pruimen, bleekselderij, broccoli, spinazie, pompoenen.

Oktober: Winterpostelein, pastinaak, paksoi, rettich, prei, raapjes, rucola, rode kool, wortelen, aardappelen, paddestoelen, champignons

November: Andijvie, bloemkool, boerenkool, knolselderij, rode kool, bieten, winterwortel, spruitjes, spitskool, witlof, champignons

December: Aardpeer, bloemkool, pastinaak, prei, spruitjes, veldsla 

Gevarieerd eten per maand

Eet smakelijk.

Bronnen

oersterk.nu

medischcontact.nl

umcg.nl

Wil je dit artikel delen?
Share on facebook
Deel op Facebook
Share on twitter
Deel op Twitter
Share on linkedin
Deel op LinkedIn
Share on pinterest
Deel op Pinterest
Share on whatsapp
Deel via WhatsApp
Share on email
Deel via e-mail

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *