Brood: wat, waarom en wanneer te eten?

Inhoudsopgave

Deze week kon er gekozen worden tussen de onderwerpen wijn en brood. Het verbaasde me dat niet meer mensen kozen voor wijn en de gevolgen van alcohol. Of misschien willen we het ook niet weten. 

Het ruime merendeel koos voor brood. En daarom ga ik op zoek naar de antwoorden omtrent dit beruchte onderwerpen. 

Want is het echt zo slecht, of zijn het allemaal broodje Aap verhalen? Kunnen we inderdaad niet meer tegen gluten of zijn dit uitzonderingen? 

Koolhydraat arm dieet

Steeds meer mensen volgen een koolhydraat arm of beperkt dieet. In een andere blog vertel ik uitgebreid meer over koolhydraten. Maar kort samengevat is er niks mis met het eten van koolhydraten. Alleen eten we er tegenwoordig te veel van. En dat is niet gek, bijna alles wat makkelijk is, bestaat voornamelijk of grotendeels uit koolhydraten. 

Denk bijvoorbeeld maar eens aan alles wat je makkelijk meeneemt naar je werk: een ontbijtkoekje, banaan of appel. En voor ontbijt is een cracker snel gesmeerd. En heb je wel eens geprobeerd om filet americain met ei te eten zonder broodje? Niet echt eenvoudig. 

Dus eten we inmiddels te veel koolhydraten en te weinig vet. Maar dat wil nog niet zeggen dat we nu geen brood meer mogen eten.

Mijn advies rondom koolhydraten. 

Afhankelijk van je leefstijl en doelstelling geef ik vaak het algemene advies om je koolhydraatinname uit zetmeelrijke producten (denk aan brood, rijst, aardappelen, havermout etc) tot 1 maaltijd per dag. Bij voorkeur de maaltijd na je training. 

Fruit en groente laten we buiten beschouwing, dit is altijd gezond. 

Als je meer beweegt of echt een onwijs actieve leefstijl hebt, kun je vaker koolhydraten eten. En voor de uitzonderingen die echt aan het bulken zijn, is een hoge koolhydraat inname ook wenselijk, omdat je dan gewoon veel kcal binnen wil krijgen. 

Waar komt de broodangst vandaan?

We dwalen af. Toch hoor je nog steeds mensen vaak zeggen dat ze dik worden van brood. Maar is dat zo, kan dat wel?

Het antwoord is even simpel als saai. Nee, dat kan niet. Je kan niet dik worden van een specifiek product. 

Wat wel kan, is dat je het zo lekker vindt. Dat je er veel meer van gaat eten dan de bedoeling is. Vooral als je de tafel gedekt hebt met allerlei beleg en je heerlijk knapperig, vers brood hebt gekocht bij de bakker. Dan eet je al gauw te veel. Maar dit ligt niet aan het brood, dit ligt aan je portiegrootte.

Broodbuik

In 2014 kwam het boek “broodbuik” uit. Het boek ‘Broodbuik’ is geschreven door William Davis die als preventie cardioloog jarenlange research heeft gedaan, en duizenden mensen in zijn eigen praktijk zag die minder klachten kregen of zelf klachten vrij werden van de meest uiteenlopende kwalen en aandoeningen, door de tarwe uit hun dieet te schrappen.

William Davis geeft in het boek behalve het waarom, ook uitleg over hoe je tarwe (en soortgelijke granen) uit je dagelijkse dieet kunt schrappen en vervangen door gezonde etenswaren. Volgens Davis het het de trieste waarheid dat de toename van tarweproducten in ons dagelijks leven in verband staat met het uitzetten van onze tailles.

Maar als ik verder kijk, is het boek in Nederland vrij vertaald naar broodbuik. Het bekt ook wel lekker. Al heet de originele versie van het boek niet breadbelly, maar wheatbelly. Dat veranderd de zaak wel een beetje. Het gaat namelijk niet alleen om brood, maar vooral om het soort graan dat wordt gebruikt. En in dit geval is dat dus tarwe wat veel besproken wordt. 

Inmiddels eten we weer iets meer brood dan een paar jaar geleden, maar de comeback van brood is nog druk aan de gang.

Bron van vezels

,,Brood is een van de belangrijkste basisvoedingsmiddelen”, zegt Frank Van Boxstael, lector voedingstechnologie en onderzoeker van alternatieve granen van Hogeschool Gent. 

We eten in Nederland te weinig vezels. Hoewel deze niet alleen uit brood komen, zijn ze wel een goede bron. Eigenlijk moeten vrouwen 30 gram per dag aan vezels eten. Voor mannen is de advieshoeveelheid van het Voedingscentrum 40 gram. Dat klinkt als niet zo veel, maar de meeste mensen komen daar niet aan, zo blijkt uit een analyse van het eetpatroon die De Maag Lever Darm Stichting deed in de zomer van 2019. Uit de eetgewoonten van de 18.500 respondenten blijkt dat mannen gemiddeld tot 22 gram komen. Vrouwen krijgen gemiddeld 18 gram binnen.

Terwijl die vezels zo belangrijk zijn, aldus Van Boxtael. ,,Uit onderzoek is gebleken dat het eten van volkorenproducten het risico op het ontstaan van diabetes type 2, hart- en vaatziekten en darmkanker nog méér verlaagt dan groenten en fruit dat doen. Volkoren granen zijn immers ook rijk aan vitamine B en E, ijzer, magnesium, zink, kalium, selenium, essentiële vetzuren en andere bio-actieve stoffen met vaak antioxiderende en ontstekingsremmende eigenschappen. Tarwe — waaruit volkorenmeel komt — wordt dus onterecht beschouwd als dik- en ziekmaker.”

Glutenvrij

Een geval apart zijn de glutenvrije broden. Wettelijk gezien zijn dit geen échte broden, omdat de meeste op basis van zetmeel gemaakt worden in plaats van met bloem of meel van bakwaardige graangewassen. 

Gluten zijn eiwitten die onder meer in tarwe, spelt en rogge — en dus ook in de bloem en het meel ervan — voorkomen. Ze zijn nodig om goed brood te kunnen bakken, wat het meteen heel moeilijk maakt om lekker glutenvrij brood te verkrijgen. 

Daarnaast worden aan glutenvrije broden vaak suiker en vetstoffen toegevoegd voor meer smaak. De meeste mensen hebben geen probleem om brood met gluten te eten. Behalve als je coeliakie of een tarwe-allergie hebt, is het dus zeker niet gezonder.

Desem of gist

De verteerbaarheid van brood is sterk persoonsgebonden. Mensen met het prikkelbare darmsyndroom kunnen bijvoorbeeld het advies krijgen om (tijdelijk) graanproducten te vermijden. Voor sommigen kan het gezonder zijn om desembrood te vermijden.

Onze darmflora is enorm complex. Desem kan ook voordelen hebben voor mensen met een overgevoeligheid. Er zijn tal van factoren die bepalen of je het ene brood beter verteert dan het andere, en of een desembrood gezonder is dan eentje met gist.

Het enige dat zeker is, is dat brood gezond is én past in een gezond voedingspatroon. Vind je een bepaalde voedingswaarde of gezondheidsvoordelen belangrijk, dan vraag je het best aan je bakker uit welke graansoorten je brood samengesteld is. Je kan ook vragen of er gist of desem werd gebruikt om het deeg te laten rijzen.

Nawoord

Toch zijn er steeds meer mensen die te maken (lijken/denken) hebben met een intolerantie voor gluten. Waar komt dit door? Ik zoek het binnenkort uit.

Wil je dit artikel delen?
Share on facebook
Deel op Facebook
Share on twitter
Deel op Twitter
Share on linkedin
Deel op LinkedIn
Share on pinterest
Deel op Pinterest
Share on whatsapp
Deel via WhatsApp
Share on email
Deel via e-mail

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Energieker aan je dag beginnen?

Download dan ons gratis thuisschema

Thuisschema