Vitamine B12 tekort: wat is oorzaak en hoe op te lossen?

Inhoudsopgave

Je ziet steeds meer vitamine B12 klinieken in Nederland. En ook steeds meer mensen die een B12 tekort hebben. 

Ik hoor mensen dingen zeggen als “shady” en “geldwolven” als het gaat om die klinieken. Maar er zijn ook veel mensen die zeggen dat het het beste is wat hun is overkomen, omdat ze nu eindelijk van hun klachten af zijn. 

Ik vraag me af waar het door komt dat je steeds vaker hoort over een vitamine B12 tekort. Meten we het nu pas, bouwen we over de jaren een tekort aan? Of is het inderdaad een hype. 

En vooral, wat kun je er zelf nog aan doen om het te voorkomen (en is dit überhaupt mogelijk) 

Ik zoek het uit. 

Wat is de functie van vitamine B12/Cobalamine

Vitamine B12 (cobalamine) is een in water oplosbare vitamine en is nodig voor de aanmaak van rode bloedcellen. Rode bloedcellen zijn nodig om zuurstof in je bloed te vervoeren. Daarnaast is vitamine B12 nodig voor een goede werking van het zenuwstelsel.

Vitamine B12 is in de voeding gebonden aan een eiwit. 

In de maag wordt door het maagzuur het eiwit losgekoppeld van de vitamine B12. Vervolgens bindt vitamine B12 in de dunne darm zich aan een ander eiwit: ‘Intrinsic Factor’. Dit eiwit wordt in de maag gemaakt, maar koppelt pas in de darm aan vitamine B12. 

Deze koppeling is nodig voor de opname van vitamine B12 in het lichaam. Dat gebeurt aan het einde van de dunne darm. Je lichaam neemt zo’n 40 tot 50% van de vitamine B12 die je binnenkrijgt op.

Vitamine B12 is de enige wateroplosbaar vitamine dat je lichaam opslaat als reservevoorraad, dit vindt plaats in de lever. In totaal 2 tot 5 milligram. 

Hoeveel vitamine B12 heb je nodig?

De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid vitamine B12 is voor mannen en vrouwen vanaf 14 jaar 2,8 microgram

Hoe herken je een vitamine B12 tekort

Een tekort aan vitamine B12 leidt tot een vorm van bloedarmoede en kenmerkt zich aan de volgende symptomen: 

  • Oorsuizen
  • Vermoeidheid
  • Duizeligheid
  • Hartkloppingen

Wanneer er langer een vitamine B12 tekort is, kunnen er ook neurologische klachten ontstaan: 

  • Tintelende vingers
  • Geheugenverlies
  • Moeite met coördinatie 
  • Spierzwakte in de benen. 

Als je kijkt in het Voedingscentrum wordt er aangegeven dat een Vitamine B12 tekort nauwelijks voorkomt. Dit zou komen omdat je lichaam zelf een voorraadje opslaat. Een B12 tekort duurt hierdoor ook langer voordat we het merken, ongeveer 6 maanden tot een jaar. Aldus het voedingscentrum 

Een tekort onstaat in de meeste gevallen omdat het eiwit niet voldoende wordt aangemaakt of wanneer een een chronische darmziekte is waardoor vitamine B12 niet goed kan worden opgenomen. 

De laatste rede waardoor een vitamine B12 tekort kan ontstaan, is wanneer er een veganistisch eetpatroon wordt aangehouden. Vitamine B12 komt namelijk alleen in dierlijke producten voor. Bij deze laatste versie zijn B12 injecties nooit nodig, omdat dit simpelweg op te lossen is met vitamine B12 tabletten. Dit wordt ook altijd aangeraden als je echt geen dierlijke producten eet. 

Kom ik op de website van stichtingb12terkort.nl zie ik echter een hele waslijst met klachten die kunnen ontstaan bij een vitamine B12 tekort. Als je daar naar kijkt, heb je altijd wel enkele klachten. Een kleine greep uit het lijstje: duizelig, tintelen, haaruitval, impotentie, hoofdpijn, kortademing, gewrichtsklachten, menstruatiepijn, vermoeidheid, zwakte, depressie, dementie, verslechterde reuk en smaak.

En zo kan ook nog wel even doorgaan. Ik geloof dat ik zeker een B12 tekort heb…

Maar wat is nu waar? Ik lees op de NHG (Huisartsen Gilde) dat het lastig te meten is. Of de klachten waar mensen mee komen echt gerelateerd zijn aan een B12 tekort. 

Testresultaten

Je kunt op vier manieren je bloed laten testen op een B12 tekort:

  • Serum B12 (totaal B12)
  • Actief B12 
  • MMA
  • Homocysteine 

Meestal wordt de eerste test gedaan, als er nog vraagtekens blijven, kunnen er meerdere testen gedaan worden.

Waar kun je zelf naar kijken als deze test gedaan wordt?

  1. Bij waarden onder de 148 pmol/L is eigenlijk er altijd sprake van een vitamine B12 tekort. Er dient op zo kort mogelijke termijn begonnen te worden met injecties.
  2. Bij een waarde tussen de 148 en 250 pmol/L (het zogenaamde grijze gebied) kan er, in combinatie met klachten toch sprake zijn van een B12-tekort. In dit geval kunnen ze verder gaan testen of starten met tabletten in plaats van injecties. 

Op de pagina van de doktersvereniging geven ze aan dat er altijd gestart wordt met tabletten en pas als dat niet werkt overgegaan wordt op injecties. 

Waar zit vitamine B12 in

Zoals ik eerder al vertelde zit vitamine B12 alleen in dierlijke producten zoals melk, melkproducten, vlees, vleeswaren, vis en eieren. In sommige algen en zeewieren komt een stof voor die op vitamine B12 lijkt. Deze stof is echter inactief als vitamine en heeft dus geen toevoeging in een gezond eetpatroon. 

Als je voldoende en gevarieerd eet, heb je geen vitamine B12 supplement nodig. Alleen als je veganistisch eet is een supplement zinvol. 

Heb je een tekort, dan zal de huisarts je over suppletie adviseren. 

Wat doen de vitamine B12 klinieken?

Als ik kijk op de websites van enkele klinieken geven ze eigenlijk aan dat je er altijd terecht kunt. Na verwijzing van de huisarts, maar ook zelfstandig. Echter moet je dan wel de kosten zelf betalen en bij een verwijzing verrekenen ze dit met het eigen risico. 

Ook geven ze aan dat je bij een waarde lager dan 148 mmol spreekt van een tekort, maar dat er ook een tekort kan zijn bij normale waardes in het bloed. Eigenlijk geven ze dus aan dat iedereen gewoon kan komen. 

De oprichter van de vitamine B12 kliniek Hajo Auwerda zegt het volgende “Als het B12 echter niet verlaagd is, maar er toch klachten zijn, dan is de diagnose heel wat moeilijker en vergt dat speciale kennis en aandacht. De mensen die lijden aan een B12 tekort, zonder dat het B12 in het bloed verlaagd is, gaan arts voor arts af, steeds zonder diagnose. Ze krijgen te horen ‘het zit tussen je oren’ of het is de overgang en soms worden ze zelfs het psychologisch/psychiatrisch traject ingestuurd. Dit betekent onnodig leed en pijnlijke belasting en een te late behandeling of zelfs onderbehandeling. En dat terwijl B12 tekort kan leiden tot onherstelbare klachten. Als medisch-specialist, die al meer dan 3000 mensen met B12 tekort heeft behandeld, vond ik daarom dat ik ‘iets moest doen’ en een veilige haven moest vinden voor alle mensen die dit aangaat.”

Dit klinkt mij onlogisch in de oren, een beetje van: als je haar op je hoofd hebt, kan het goed zijn dat je toch kaal bent. Snap je? 

Maar ik snap dat vitamines en bloedwaardes iets heel anders zijn dan een 2020 coupe. Dus ga ik op internet informatie hierover opzoeken. 

Ik lees de volgende onderbouwing op de niet-wetenschappelijk onderbouwde website dunnevezelneuropathie.wordpress.nl : “Omdat de lever een B12 opslag heeft van wel 3 tot 5 jaar, is het goed mogelijk dat er nog geen tekort gemeen wordt, maar er wel een tekort is”

Terwijl er op de website van NDG staat dat er een voorraad van 6 tot 12 maanden aanwezig is in het lichaam. 

Meer kan ik er niet over vinden. Wel vind ik een onderzoek gedaan door het UMCG, waarbij ze keken naar de verhoogde mortaliteit bij een verhoogde B12 waarde. Dit om een tegengeluid te geven aan het feit dat er overal vermeld staat dat een te hoog B12 niet schadelijk is en veel mensen preventief B12 suppleren omdat ze denken dat hun klachten daar vandaan komen. 

Zoals elk onderzoek zijn er voor en nadelen en omdat het artikel niet gaat over een verhoogd B12, maar juist een verlaagd B12 ga ik er niet verder op in. 

Denk je dat je een B12 tekort hebt?

Hoewel ik deze blog begon met het idee dat ik dit “varkentje” wel even zou wassen, heb ik nu geen eenduidig antwoord. Als ik terugkijk op alles wat ik heb gelezen, krijg ik de indruk dat een vitamine B12 kliniek altijd wel wat zal vinden en geld verdient aan je gezondheid. 

Aan de andere kant, zie ik ook dat er nog steeds onduidelijkheden zijn die veel mensen bezig houdt. 

Mijn advies bij klachten zou zijn, ga naar de huisarts en overleg het met hem, of laat zelfstandig voor gemiddeld 75 euro zelf je bloed testen, dan heb je in ieder geval een beeld en kun je van daaruit weer verder. Een doorverwijzing naar een B12 kliniek zou altijd mijn voorkeur hebben boven zelf direct naar een kliniek gaan. 

Ook zou ik eerst kijken naar de klachten. De meest gehoorde klachten zijn: duizeligheid, vermoeidheid, verwardheid, prikkelbaar, bleek en futloos. Dit zijn ook allemaal klachten die voorkomen als je overwerkt bent, ongezond eet, ongezond leeft en chronisch te weinig slaapt. 

Hoe zit het met je leefstijl, kun je eerlijk bij de huisarts zeggen dat je gezond leeft? En dan niet sinds een maand, maar langer. En niet 5 dagen per week, maar 6 a 7 dagen per week? Kun je daar ja op zeggen, dan loont het de moeite om verder te kijken. 

Is het antwoord Nee? zet dat een stap die kant op, bijvoorbeeld met onze hulp.

Slotwoord

Ik ken steeds meer mensen met een vitamine B12 tekort. Het is niet mijn bedoeling om met deze blog de indruk te wekken dat ik denk dat het een “leefstijlklacht” is. Maar ik probeer wel te achterhalen waarom dit lichamelijke probleem vaker voor lijkt te komen. 

Het is fijn dat het voor sommige mensen werkt, maar voor anderen is het misschien niet de oplossing waar ze naar zoeken. 

Ik blijf wel kijken naar meer data en ik hoop deze blog binnenkort uit te kunnen breiden met meer informatie. Heb jij relevante informatie voor mij? Schroom niet en deel het!

Sam

Wil je dit artikel delen?
Share on facebook
Deel op Facebook
Share on twitter
Deel op Twitter
Share on linkedin
Deel op LinkedIn
Share on pinterest
Deel op Pinterest
Share on whatsapp
Deel via WhatsApp
Share on email
Deel via e-mail

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Energieker aan je dag beginnen?

Download dan ons gratis thuisschema

Thuisschema